บางแห่งบอกไม่กี่ปี บางแห่งบอกสิบห้าปี แล้วแต่ว่าถามใคร บทความนี้อธิบายว่าทำไมตัวเลขถึงไม่ตรงกัน วอลเปเปอร์แต่ละชนิดอยู่ได้นานแค่ไหนจริง ๆ อะไรทำให้อายุสั้นลงในกรุงเทพฯ และสัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยน
ลองพิมพ์ค้นในอินเทอร์เน็ตว่า "วอลเปเปอร์อยู่ได้กี่ปี" คุณจะได้คำตอบหนึ่งข้อ ค้นสามครั้ง ก็อาจได้มาสามคำตอบ เว็บไซต์ร้านค้าบอกตัวเลขไว้ตั้งแต่ไม่กี่ปีไปจนถึงสิบห้าปีหรือมากกว่า และหลายแห่งก็ไม่ได้บอกด้วยว่าหมายถึงวอลเปเปอร์ชนิดไหน
แล้วใครพูดจริง? ในแง่หนึ่ง ทุกคนพูดความจริง คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือ ขึ้นอยู่กับสองเรื่อง วอลเปเปอร์ทำจากวัสดุอะไร และผนังรอบ ๆ ต้องเจอกับอะไรบ้าง บทความนี้จะช่วยให้คุณรู้ว่าตัวเลขไหนใช้กับผนังบ้านคุณ
ทำไมตัวเลขที่เผยแพร่กันถึงไม่ตรงกัน
ตัวเลขอายุการใช้งานส่วนใหญ่ที่คุณเจอ แท้จริงแล้วพูดถึงวัสดุเพียงชนิดเดียว โดยไม่ได้บอกว่าชนิดไหน ร้านที่ขายวอลเปเปอร์กระดาษเป็นหลักจะให้ตัวเลขที่สั้นกว่า ส่วนร้านที่ขายไวนิลหนาจะให้ตัวเลขที่ยาวกว่า ทั้งสองฝั่งพูดความจริงเกี่ยวกับสินค้าบนชั้นของตัวเอง
เหตุผลข้อที่สองคือตัวห้อง วอลเปเปอร์ม้วนเดียวกันจะเสื่อมสภาพต่างกันมาก ระหว่างห้องนอนที่ร่มรื่น กับผนังที่รับแดดข้างหน้าต่างทิศตะวันตก อายุการใช้งานไม่ได้พิมพ์ไว้บนม้วนเหมือนวันหมดอายุ แต่เป็นสิ่งที่ผนังกับห้องค่อย ๆ ตัดสินร่วมกันตลอดหลายปี
ดังนั้นขอให้มองตัวเลขด้านล่างทั้งหมดเป็นช่วงโดยทั่วไป ไม่ใช่คำสัญญา แหล่งข้อมูลต่าง ๆ เห็นไม่ตรงกันจริง ๆ และเราขอบอกคุณตามตรง ดีกว่าแต่งตัวเลขสวย ๆ ขึ้นมาเอง
วอลเปเปอร์แต่ละชนิดอยู่ได้นานแค่ไหน
นี่คือคู่มือแยกตามวัสดุ เรียงจากบอบบางที่สุดไปจนถึงทนทานที่สุด
- วอลเปเปอร์กระดาษแบบดั้งเดิม ประมาณ 5–10 ปี สวยน่ามอง แต่เป็นรอยง่าย และไม่ค่อยถนัดเรื่องการทำความสะอาด จึงเหมาะกับห้องที่ใช้งานไม่หนัก
- ไวนิล ประมาณ 10–15 ปี ร้านในไทยมักบอกว่า 8–12 ปี ไม่ว่าตัวเลขไหน ไวนิลก็ทนทานและเช็ดทำความสะอาดได้ จึงพบได้บ่อยในห้องครัว ห้องน้ำ และทางเดินที่มีคนผ่านไปมาเยอะ
- นอนวูฟเวน อยู่ได้นานพอ ๆ กับไวนิลหรือนานกว่า หากอยู่ในห้องที่เหมาะสม ร้านค้ารายหนึ่งอ้างว่าอยู่ได้ 15–20 ปี แม้หลักฐานยังมีไม่มาก ข้อดีที่แท้จริงคือระบายอากาศได้ดีกว่าไวนิลทึบ และเมื่อถึงวันที่ต้องเปลี่ยน ก็ลอกออกแบบแห้งได้ทีละแผ่นเต็ม
- ไวนิลเกรดงานโครงการ (contract vinyl) ประมาณ 10–15 ปีสำหรับเกรดหนา ไวนิลชนิดมีผ้ารองหลังนี้แบ่งเกรดตามมาตรฐานอเมริกันเป็น Type I (บางกว่า สำหรับห้องที่ใช้งานน้อย) และ Type II (หนากว่า สำหรับทางเดินและล็อบบี้) โดยผู้ผลิตรายหนึ่งในสหรัฐฯ ระบุอายุของ Type II ไว้ที่ 10–15 ปี
- grasscloth (วอลเปเปอร์เส้นใยธรรมชาติ) ประมาณ 10–15 ปีในห้องที่เหมาะสม สวยและมีมิติของพื้นผิว แต่ขัดหรือเช็ดแรงไม่ได้ (น้ำทิ้งรอยไว้ได้ และสีอาจตก) ทั้งยังซีดเมื่อโดนแดดจัด จึงควรอยู่ในมุมที่สงบและร่มรื่น
- วอลเปเปอร์สติกเกอร์ลอกติด ประมาณ 2–5 ปี เป็นทางเลือกระยะสั้น มากกว่าผนังที่ตั้งใจให้อยู่ไปอีกนาน
ถ้าคุณอยากได้วัสดุที่อยู่ได้นานจากรายการนี้ โดยไม่ต้องยอมแลกกับสีสัน นอนวูฟเวนคือจุดที่เรามักแนะนำให้เริ่ม The Trend Spectrum ของ AS Création คือสีสันร่วมสมัยบนม้วนนอนวูฟเวนที่ดูแลง่าย พิมพ์ในเยอรมนี และ Cuba 2 ก็เป็นนอนวูฟเวนเช่นกัน ทั้งสองคอลเลกชันอยู่ในกลุ่มพรีเมียมของเรา
และถ้าห้องไหนต้องการความโดดเด่นมากขึ้นอีกนิด Versace VI คือไวนิลเมทัลลิกที่มีพื้นผิวหรูหรา พร้อมดีเอ็นเอจากโลกแฟชั่นชั้นสูง
อะไรทำให้วอลเปเปอร์ในกรุงเทพฯ อายุสั้นลง
สภาพอากาศกรุงเทพฯ ไม่ได้ใจดีกับผนังนัก เมื่อวอลเปเปอร์ยอมแพ้ก่อนเวลา ผู้ต้องสงสัยมักเป็นรายชื่อเดิม ๆ เหล่านี้
- แดดส่องตรง แดดบ่ายของกรุงเทพฯ ไม่เคยประนีประนอมกับใคร หน้าต่างทิศตะวันตกทำให้วอลเปเปอร์ซีดเร็วที่สุด โดยเฉพาะเส้นใยธรรมชาติและสีเข้ม ผ้าม่าน ม่านโปร่ง หรือฟิล์มกันยูวีติดกระจกจึงคุ้มค่าที่จะมี
- ผนังชื้นและน้ำรั่วซึม เมื่อน้ำซึมเข้าไปด้านหลังวอลเปเปอร์ กาวจะหมดแรงยึด และรอยต่อเริ่มเผยอ ส่วนผนังด้านนอกของห้องที่เปิดแอร์ ไอน้ำที่ควบแน่นก็ทำแบบเดียวกันอย่างเงียบ ๆ นี่คือเหตุผลที่นอนวูฟเวนซึ่งระบายอากาศได้ มักเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าไวนิลทึบสำหรับผนังแบบนี้ อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในบทความวอลเปเปอร์กับความชื้นในกรุงเทพฯ
- การเตรียมผนังไม่ดี ไม่ลงรองพื้น ผิวผนังมีฝุ่น หรือผนังไม่เรียบ ล้วนทำให้รอยต่อเผยอเร็วกว่าที่ควรหลายปี นี่คือขั้นตอนที่ดูไม่หวือหวาที่สุดของงาน แต่สำคัญที่สุด และเป็นเหตุผลที่เราใส่ใจขั้นตอนนี้ในงานติดตั้งทุกครั้ง
- ทำความสะอาดผิดวิธีสำหรับวัสดุนั้น การขัดผนังวอลเปเปอร์กระดาษหรือเส้นใยธรรมชาติสร้างความเสียหายมากกว่าคราบเดิมเสียอีก ดูฉลากก่อนหยิบฟองน้ำ (อธิบายเพิ่มเติมด้านล่าง)
- รอยขีดข่วนจากการใช้งานประจำวัน ทางเดิน ผนังหลังเก้าอี้โต๊ะอาหาร และแนวข้างสวิตช์ไฟ คือจุดที่สึกหรอมากที่สุด ผิววอลเปเปอร์ที่ทนทานและเช็ดได้จะคุ้มค่าที่สุดในจุดเหล่านี้
- เลือกวัสดุไม่เหมาะกับห้อง ห้องครัวและห้องน้ำต้องใช้ไวนิลที่เช็ดได้ ไม่ใช่เส้นใยธรรมชาติ grasscloth สวย ๆ ในห้องน้ำที่อบไอน้ำทุกวัน คือรักครั้งสั้น ๆ ที่ต้องจ่ายแพง
เก็บม้วนสำรองไว้สักหนึ่งหรือสองม้วน
ประกันที่ดีที่สุดของผนังวอลเปเปอร์ทุกผนัง คือม้วนสำรองสองสามม้วนจากล็อตการผลิตเดียวกัน สีของแต่ละล็อตการพิมพ์ต่างกันเล็กน้อย ม้วนที่ซื้อทีหลังจึงแทบไม่เคยเข้ากันได้สนิท เก็บไว้ในที่เย็นและแห้ง แล้วอีกหลายปีข้างหน้า หากมีแผ่นไหนเป็นรอย ก็ซ่อมได้ง่าย ๆ
วิธีอ่านสัญลักษณ์บนฉลากวอลเปเปอร์
ไอคอนเล็ก ๆ บนฉลากม้วนวอลเปเปอร์บอกได้มากกว่าตัวเลขอายุการใช้งานใด ๆ ว่ามันจะเสื่อมสภาพอย่างไร มีสองสัญลักษณ์ที่ควรรู้จัก
สัญลักษณ์รูปดวงอาทิตย์ บอกความคงทนของสีต่อแสง (lightfastness) คือสีทนแสงได้ดีแค่ไหน ตามมาตรฐานยุโรป แบ่งเป็นระดับตั้งแต่ พอใช้ ค่อนข้างดี ดี ดีมาก ไปจนถึง ดีเยี่ยม สำหรับห้องที่แดดส่องถึง ควรเลือกระดับสูง ๆ
สัญลักษณ์รูปคลื่น (บางครั้งมีรูปฟองน้ำหรือแปรงร่วมด้วย) บอกความสามารถในการทำความสะอาด เรียงจากน้อยไปมาก ได้แก่ ทนน้ำ เช็ดล้างได้ เช็ดล้างได้ดีมาก ทนการขัด และ ทนการขัดสูง คลื่นเส้นเดียวหมายถึงใช้ผ้าหมาด ๆ ซับเบา ๆ เท่านั้น ส่วนระดับทนการขัดสามารถทำความสะอาดได้อย่างจริงจัง
ทั้งสองสัญลักษณ์ไม่ได้มาพร้อมจำนวนปี ให้มองเป็นเบาะแสว่าวอลเปเปอร์จะรับมือกับห้องของคุณได้อย่างไร ไม่ใช่การนับถอยหลัง
สัญญาณว่าถึงเวลาเปลี่ยนวอลเปเปอร์
วอลเปเปอร์ไม่ค่อยพังในชั่วข้ามคืน มักจะส่งสัญญาณให้เห็นก่อน นี่คือสิ่งที่ควรสังเกต
- รอยต่อที่เผยอขึ้นทีละนิดทุกหน้าฝน
- รอยพองที่กลับมาอีกแม้กดให้แนบแล้ว
- แถบสีซีดตรงที่แดดบ่ายส่องถึงทุกวัน
- คราบที่ทำความสะอาดไม่ออก หากไม่ยอมให้ผิววอลเปเปอร์เสียหาย
- กลิ่นอับหรือจุดดำ ซึ่งบ่งบอกว่ามีความชื้นอยู่ด้านหลัง
- หรือแค่ลวดลายที่ดูเป็นของอีกยุคหนึ่ง ข้อนี้ก็นับด้วย
เจอสัญญาณหนึ่งหรือสองข้อ ไม่ได้แปลว่าต้องเริ่มใหม่ทั้งหมดเสมอไป รอยต่อที่เผยอหรือรอยพองจุดเดียวมักซ่อมได้ง่าย แต่ความเสียหายทั่วทั้งผนังมักไม่ใช่งานซ่อม คู่มือการลอกและซ่อมวอลเปเปอร์ ของเราอธิบายวิธีแยกแยะไว้แล้ว และถ้าคุณกำลังลังเลว่าจะติดวอลเปเปอร์อีกหรือไม่ เราก็เคยเปรียบเทียบวอลเปเปอร์กับสีทาผนังสำหรับบ้านในกรุงเทพฯ ไว้เช่นกัน
เลือกวอลเปเปอร์ที่อยู่กับคุณได้นาน
วอลเปเปอร์ที่อยู่ได้นานที่สุด คือวัสดุที่ใช่ บนผนังที่เตรียมมาอย่างดี ในห้องที่เหมาะกับมัน ทำสามข้อนี้ให้ครบ ตัวเลขข้างต้นก็ไม่ใช่เรื่องเสี่ยงดวงอีกต่อไป
ถ้าคุณไม่แน่ใจว่าผนังบ้านตอนนี้เป็นวอลเปเปอร์ชนิดไหน หรือวัสดุแบบใดจะอยู่ได้นานที่สุดในห้องนั้น ส่งรูปมาให้เราดูสักสองสามรูป แล้วบอกเราว่าหน้าต่างหันไปทางทิศไหน เราจะให้ความเห็นอย่างตรงไปตรงมา การปรึกษาด้านการออกแบบไม่มีค่าใช้จ่ายเสมอ และคุณเริ่มต้นได้ที่นี่ทุกเมื่อที่พร้อม
ข้อมูลที่ควรรู้
คำถามที่พบบ่อย
วอลเปเปอร์อยู่ได้กี่ปี
โดยทั่วไปประมาณ 5 ถึง 15 ปี ขึ้นอยู่กับวัสดุและห้อง วอลเปเปอร์กระดาษแบบดั้งเดิมอยู่ในช่วงที่สั้นกว่า ส่วนไวนิล นอนวูฟเวน และเส้นใยธรรมชาติ อยู่ได้ 10 ถึง 15 ปี หากติดบนผนังที่เตรียมมาอย่างดี และไม่ต้องเจอแดดจัดหรือความชื้น
วอลเปเปอร์อยู่ได้นานกว่าสีทาผนังไหม
ส่วนใหญ่ใช่ สีทาผนังมักต้องทาใหม่ทุกไม่กี่ปี โดยเฉพาะผนังที่โดนแดด ขณะที่วอลเปเปอร์ไวนิลหรือนอนวูฟเวนคุณภาพดีบนผนังที่เตรียมอย่างเหมาะสม ดูดีได้นานสิบปีหรือมากกว่า
วอลเปเปอร์ซีดเมื่อโดนแดดไหม
ซีดได้ โดยเฉพาะเส้นใยธรรมชาติและสีเข้มบนผนังทิศตะวันตกที่รับแดดบ่าย ดูสัญลักษณ์รูปดวงอาทิตย์บนฉลากเพื่อตรวจระดับความคงทนของสีต่อแสง และใช้ผ้าม่าน ม่านโปร่ง หรือฟิล์มกันยูวีติดกระจกเพื่อชะลอการซีด
วอลเปเปอร์สติกเกอร์ลอกติดอยู่ได้นานแค่ไหน
ประมาณ 2 ถึง 5 ปี ควรมองเป็นทางเลือกระยะสั้น มากกว่าผนังที่ตั้งใจให้อยู่ไปอีกนาน
จะรู้ได้อย่างไรว่าถึงเวลาเปลี่ยนวอลเปเปอร์
สังเกตรอยต่อที่เผยอทุกหน้าฝน รอยพองที่กลับมาซ้ำ แถบสีซีดตรงที่แดดส่อง คราบที่ทำความสะอาดไม่ออก หรือกลิ่นอับและจุดดำ รอยต่อที่เผยอเพียงจุดเดียวมักซ่อมได้ แต่ถ้าเสียหายทั่วทั้งผนัง ส่วนใหญ่ก็ถึงเวลาติดวอลเปเปอร์ใหม่แล้ว
